บทความ

ผักพืชเมืองเหนือ

รูปภาพ
วัฒนธรรมการปรุงอาหารไทย โดยทั่วไปนั้น ใช้เครื่องปรุงที่มีอยู่ในพื้นที่ เป็นพืชผักและเครื่องเทศ และ อาหารไทยจากภาคเหนือก็เช่นเดียวกันกับอาหารไทยที่มาจากภาคอื่น ดังที่เคยกล่าวเอาใวใน ตอนที่แล้ว ว่า อาหารของชาวเหนือนั้นประกอบด้วยพืชผักพื้นบ้าน และ ผักป่าต่างๆ ที่หาได้ง่ายตามลักษณของภูมิศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม ซึ่งพบว่ามีสารประกอบพฤกษเคมี หรือไฟโตเคมิคอล (phytochemical) ที่มีบทบาทสำคัญในกระบวนการและปฏิกิริยาต่างๆ ของร่างกาย รวมทั้งต้านอนุมูลอิสระที่เกิดขึ้นด้วย ทำให้เราใช้ประโยชน์เป็นยาที่ช่วยปรับสมดุล ป้องกันและรักษาโรคได้ดีมาก จากลักษณะการกินดังกล่าวนี้ สามารถกล่าวได้ว่า อาหารเหนือเป็น อาหารสมุนไพรชนิดหนึ่ง (Herbal Food) รากซู - พืชผักที่สามารถพบได้ในแถบภูเขาทางภาคเหนือบางจังหวัดเท่านั้น ตัวอย่างเช่น ผักเซียงดา ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด รักษาโรคเบาหวาน ตะไคร้ เป็นยารักษาโรคหืด แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะ ขับลม เบื่ออาหาร กระเพรา ปรับธาตุ ช่วยภาวะสมดุลหลายกระบวนการของร่างกาย ผักไผ่ เขับปัสสาวะ ขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ แก้ปวดเมื่อย ขับเหงื่อและรักษาโร...

เข้าใจวัฒนธรรมอาหารล้านนา

รูปภาพ
เข้าใจประวัติศาสตร์ของล้านนา ชาวเหนือหรือ ชาวล้านนานั้นมีประวัติศาสตร์มาอย่างยาวนาน เรามีวัฒนธรรมทางด้านภาษา และการดำรงชีวิตเป็นของเราเอง ดินแดนล้านนานั้นหมายถึงดินแดนบางส่วนของอาณาเขตบริเวณ ลุ่มน้ำแม่โขง ลุ่มน้ำสาละวิน แม่น้าเจ้าพระยา ตลอดจนเมืองที่ตั้งตามลุ่มน้ำสาขาเช่นแม่นำกก แม่น้ำปิง แม่น้ำวัง แม่น้ำยม แม่น้ำน่าน แม่น้ำปาย แม่นำแตง แม่น้ำงัด ฯลฯโดยมีอาณาเขตทางทิศใต้จดเมืองตาก (อำเภอบ้านตากในปัจจุบัน) และจดเขตดินแดนด้านเหนือของอาณาจักรสุโขทัย ทิศตะวันตกเลยลึกเข้าไปในฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสาละวิน ทิศตะวันออกจดฝั่งตะวันตกของแม่น้ำโขง ทิศเหนือจดเมืองเชียงรุ่ง (หรือคนจีนเรียกในปัจจุบันว่า เมืองจิ่งหง เนื่องจากคนจีนออกเสียงภาษา"ไทยลื้อ"ไม่ชัด จาก "เจียงฮุ่ง" จึงกลายเป็น "จิ่งหง" (Jinghong) ซึ่งบริเวณชายขอบของล้านนา อาทิ เมืองเชียงตุง เชียงรุ่ง เมืองยอง เมืองปุ เมืองสาด เมืองนาย เป็นบริเวณที่รัฐล้านนาแผ่อิทธิพล ไปถึงในเมืองนั้นๆ  [ Ref : อาณาจักรล้านนา, Wikipedia ] อาหารล้านนา ในอดีตนั้นอาณาจักรล้านนาจะมีความใกล้ชิดกับอาณาจักรล้านช้างของลาว ดังเมื...

อาหารมังสวิรัติ และ เจ ต่างกันอย่างไร

รูปภาพ
แกงเขียวหวานเจยอดมะพร้าวอ่อน อาหารทั้งสองประเภทนั้นหากพิจรณาอย่างผิวเผินนั้นจะมีความเหมือนกันอยู่อย่างหนึ่งคือ อาหารจะไม่มีส่วนประกอบที่มาจากสัตว์ แต่ในความเหมือนนั้นมีความแตกก่างกันอยู่คือ อาหารเจ นั้นจะได้รับอิทธิพลจากชาวจีนที่นั้นถือศาสนาพุทธนิกายมหายาน ซึ่งคำว่า "เจ" นั้นหมายถึง “อุโบสถ หรือ การรักษาศีล ๘” ดังนั้นการประกอบอาหารเจจะไม่ใช้ส่วนประกอบที่มาจากพืชที่มีกลิ่นฉุน 5 ประเภท ได้แก่ ผักชี กระเทียม หัวหอม (รวมทั้งหอมแดงหอมขาว หัวหอมใหญ่ ต้นหอม) หลักเกียว (กระเทียมโทนจีน ไม่ค่อยพบในประเทศไทย) กุยช่าย และใบยาสูบ เนื่องจากความเชื่อที่ว่าอาหารดังกล่าวทำให้เกิดกำหนัด ส่วนอาหารมังสวิรัตินั้นมีความหมายคือ อาหารที่ประกอบขึ้นจากพืช และไม่มีส่วนประกอบของสัตว์ร่วมอยู่ แต่ว่ามังสวิรัตินั้นยังแยกย่อยไปได้อีกหลายประเภทตามความเชื่อของกลุ่มคนในแต่ละพื้นที่  มังสวิรัติ (Vegetarian or Vegie) เป็นกลุ่มที่จะไม่ทานเนื้อสัตว์ ,สัตว์ปีก และอาหารทะเล แต่จะไม่เคร่งเท่ากับกลุ่มที่ทาน อาหารเจ เพราะยังสามารถรับประทานอาหารที่มาจากพืชต้องห้ามทั้งห้าประเภทได้ตามปกติ กึ่งมังสงิรัติ (p...

แอ่วกาดหลวง

รูปภาพ
กาดหลวง หรือ ตลาดวโรรส สำหรับชาวเหนือแล้วไม่มีใครที่ไม่รู้จักกาดหลวง ซึ่งมีประวัติความเป็นมาอย่างยาวนาน  ที่ตั้งตลาดวโรรสในปัจจุบันเดิมทีเป็นที่ข่วงเมรุ หรือที่ปลงพระศพและเป็นที่เก็บพระอัฐิของเจ้าเชียงใหม่ทั้งหลาย แต่หลังจากที่พระราชชายาเจ้าดารารัศมีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่ หัว (รัชกาลที่ 5) ได้ เสด็จกลับมาเยี่ยมจังหวัดเชียงใหม่ ก็ได้มีพระดำริให้ย้ายพระอัฐิไปบรรจุไว้ที่วัดสวนดอกและได้รวบรวมเงิน ส่วนพระองค์และเงินจากเจ้าอินทวโรรสฯ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่สมัยนั้นมาลงทุนสร้างตลาดขึ้นในบริเวรข่วงเมรุนั้น และได้ประทานชื่อว่า “ตลาดวโรรส” ตามพระนามของเจ้าอินทวโรรส และชาวบ้านก็ได้เรียกกันในชื่อว่า “กาดหลวง” ซึ่งอาจจะหมายความว่า ตลาดใหญ่หรือว่าตลาดของเจ้าหลวงก็ได้ ( ที่มา : เว็ปของตลาดวโรรส, http://www.warorosmarket.com/#!about-us/c3c1)